Precisielandbouw als bondgenoot van goede waterkwaliteit
Waterbeschikbaarheid zal in de nabije toekomst een cruciale factor worden in Vlaanderen voor het agrobusinesscomplex.
Brecht Igodt van de VLM kent de grote uitdagingen, maar ziet ook veel kansen voor Vlaamse landbouwers en machinefabrikanten.
Als projectleider bij de Vlaamse Landmaatschappij wordt Brecht ingeschakeld om evenwichten tussen verschillende actoren te zoeken bij inrichtingsprojecten in de open ruimte. “Zowel gezinnen, landbouw als bedrijven hebben een grote impact op het watersysteem in Vlaanderen. Elke sector heeft hier een verantwoordelijke rol te spelen.”
Water is een hot topic. Waarom is waterkwaliteit en -beschikbaarheid zo’n kluwen in Vlaanderen?
“We hebben ons watersysteem decennialang ingericht om water zo snel mogelijk af te voeren. Klimaatverandering dwingt ons om ons watersysteem volledig te herzien naar een systeem dat water eerst maximaal ophoudt en pas indien nodig water gaat inzetten op afvoer. Logischerwijs wordt waterkwaliteit dan ook een stuk belangrijker.
Door de gebiedsgerichte initiatieven die de Vlaamse Landmaatschappij uitrolt in Vlaanderen (zoals inrichtingsplannen en gebiedscoalities in kader van Water+Land+Schap) brengen we alle actoren rond de tafel om oplossingen op terrein uit te werken. Ook het strategisch plan waterbevoorrading (SPW) dat de Vlaamse regering recent lanceerde wil het watersysteem optimaliseren.”
Waarin zit precies de uitdaging?
“Water moet vastgehouden worden wanneer het kan en pas afgevoerd wanneer er geen andere oplossingen zijn. Naast de toenemende extremen vanuit de klimaatverandering met meer langdurige periodes van neerslag of net droogte, krijgen we te maken met een stijgende zeespiegel die een steeds belangrijker impact zal hebben op ons landgebruik, onder andere door de verzilting in de kustpolders. Toch ben ik erg hoopvol, want er zijn enorme kansen voor innovatie en technologie die ook inzet op verbetering van waterkwaliteit.”
Het Strategisch Plan Waterbevoorrading (SPW) ziet precisielandbouw en data als één van de oplossingen. Kan je daar voorbeelden van geven?
“Precisielandbouw, datamanagement en andere innovaties kunnen de impact die landbouw heeft op onze waterbeschikbaarheid en -kwaliteit verbeteren. Ik denk aan het plaats specifiek toedienen van meststoffen en gewasbeschermingsmiddelen, waardoor afspoeling naar rivieren wordt vermeden. Op die manier kunnen we onze kwetsbare drinkwatergebieden beter beschermen. Ook robotisering, screening met AI-tools en mechanische onkruidbestrijding zijn veelbelovend. Daarnaast zijn ook technieken om water beter te helpen insijpelen van belang. Niet-kerende grondbewerking bijvoorbeeld of het plaatsen van drempeltjes in aardappelpercelen waardoor erosie voorkomen wordt. Momenteel werken we met een pilootproject in Izenberge rond deze problematiek. Nog een grote uitdaging is het tegengaan van puntvervuiling. Slimme technieken die het werken op vul- en spoelplaatsen verbeteren zijn hier de toekomst.
Out of the box-denken is nodig, zeker ook in de niet-grondgebonden landbouw. Zo is Vlaanderen bijvoorbeeld al goed bezig in technieken voor serrebouw en circulair watergebruik. Ook hierrond faciliteerde de VLM in het verleden al één initiatief, zoals bv Tomato Masters in Deinze/Kruisem. Het SPW drinkwater geeft net daarom ook een rol aan precisielandbouw, omdat Vlaanderen hier al heel sterk in is.”
Zijn er kansen voor machinefabrikanten, landbouwers en overheid om hierin samen te werken?
“Ik denk dat privaat-publieke samenwerkingen een noodzakelijk te volgen weg zijn in dit verhaal. De belangen zijn immers wederzijds. Ik doe dus een oproep aan bedrijven die ideeën hebben: laat van je horen! Zo kunnen we alle betrokken actoren samen aan tafel brengen en oplossingen zoeken. Vlaamse bedrijven kunnen hun kennis en innovaties verkopen in en aan de rest van de wereld.”
Landbouw wordt vaak onder de aandacht gebracht, maar er zijn meerdere schakels die een impact hebben op water in Vlaanderen.
“Absoluut! Iedereen heeft impact op de waterkwaliteit en tegelijkertijd nood aan proper water, niet enkel landbouw maar ook gezinnen en bedrijven. Innovaties in één sector kunnen ook andere sectoren ten goede komen. Enkel door kennis te delen en samen te werken kunnen we de beste resultaten behalen.”