Waarom de Waalse AII-steun duurzamer én competitiever wordt
Cijfers tonen aan dat het aantal aanvragen voor AII in 2025 hoger was dan ooit, maar ook dat het steeds moeilijker wordt voor landbouwers om effectief subsidie binnen te halen. Hoe komt dat? En welke rol speelt innovatie in dit verhaal?
Onze landbouwsector wordt ondersteund via het Europese landbouwbeleid. In Vlaanderen gebeurt dit via het VLIF (Vlaams Landbouwinvesteringsfonds), in Wallonië is er AII (Aides à l’Installation et aux Investissements). Stallen, bedrijfsovernames, machines, hernieuwbare energie, wateropslag, … Investeringskosten die broodnodig zijn voor landbouwers, maar ook hoog kunnen oplopen. AII komt hen hierin tegemoet. Het is dus niet vreemd dat heel wat ondernemers uit de sector hun kans wagen en een project indienen, in de hoop steun te ontvangen.
Meer aanvragen, minder gelukkigen
Het aantal aanvragen voor AII-steun stijgt jaar na jaar, ook de aanvragen voor overnamesteun (bijvoorbeeld van jonge boeren die een bedrijf overnemen). Dat is positief, want het toont aan dat er in Wallonië nog steeds veel motivatie is om te boeren. Terwijl de aanvragen en goedkeuringen van zogenaamde installatiesteun elk jaar min of meer in dezelfde, groeiende lijn liggen, zien we een andere tendens bij de steun voor investeringen. Er werden immers meer aanvragen ingediend (2060 in totaal), maar amper 897 daarvan werden goedgekeurd. In 2024 waren dat nog 1866 aanvragen met 1645 die een positief antwoord kregen. De kans om investeringssteun te bemachtigen ging dus van 88% in 2024 naar amper 43%.
Duurzaamheid verhoogt kans op succes
Waar ligt de verklaring? Enerzijds was het budget voor investeringssteun in 2025 lager dan het jaar daarvoor (iets meer dan 20 miljoen. Er was dus minder te verdelen, maar er waren ook veel meer kandidaten. Anderzijds zijn de drempels om geselecteerd te worden verhoogd. Waar investeringssteun vroeger vooral draaide om productiviteit verhogen, legt Wallonië nu meer nadruk op milieu, klimaat, dierenwelzijn, energiebesparing en andere duurzaamheidsaspecten. Projecten die hier een link mee hebben, maken dus veel meer kans om geselecteerd te worden. Ook jonge en biologische landbouwers genieten de voorkeur. Daarnaast zorgt de structurele hervorming van het systeem voor tijdswinst, maar ook voor verhoogde concurrentie tussen aanvragers. Diezelfde nadruk op duurzame investeringen zien we trouwens terug in het VLIF.
Kansen voor innovatie
De vernieuwde aanpak maakt dat innovatie steeds hoger op de agenda komt te staan. Denk aan precisielandbouw, variabele bemesting, GPS, sensoren, slimme irrigatie, AI-systemen, robots … Allemaal verhogen ze niet alleen de efficiëntie van de landbouwer, maar ook zijn of haar kans om investeringssteun te bemachtigen. Die medaille heeft uiteraard ook een keerzijde. De prijs van dergelijke technologieën is meestal vrij hoog, wat maakt dat ze moeilijker haalbaar zijn voor landbouwers die niet geselecteerd worden voor de subsidie. In het vinden van dat evenwicht liggen dus ook uitdagingen voor de machine- en stallenbouwsector.
Benieuwd naar de cijfers uit Vlaanderen (VLIF)? Die komen er in de loop van juni aan.